Eetbuistoornis (Binge Eating Disorder)

De eetbuistoornis, ook wel binge eating disorder of BED genoemd, kent veel overeenkomsten met boulimia nervosa. Het grootste verschil is dat na een eetbui niet geprobeerd wordt te voorkomen dat men aankomt, bijvoorbeeld door te braken of te vasten. Je vertoont dus geen compensatiegedrag. De volgende punten zijn kenmerkend voor de eetbuistoornis:

• eetbuien waarbij in korte tijd (bijvoorbeeld twee uur) zeer grote hoeveelheden voedsel verorberd worden;
• gevoel van controle verlies tijdens de eetbuien;
• bij een eetbui wordt sneller gegeten dan gewoonlijk, dit gaat door totdat een ongemakkelijk, overvol gevoel is bereikt;
• eetbuien vinden uit schaamte in het geheim plaats;
• gevoelens van walging, schuld en/of somberheid na een eetbui;
• de eetbuien komen minstens twee keer per week voor gedurende zes maanden of langer;
• na een eetbui wordt niet geprobeerd het eten kwijt te raken, daarom is er vaak sprake van overgewicht.
• Je bent ontevreden over je lichaam en je gewicht  

Iemand die enkele maar niet alle kenmerken van de eetbuistoornis vertoont, lijdt aan een eetstoornis-NAO (eetstoornis niet anderszins omschreven). Er zijn nog geen cijfers bekend over het overlijdensrisico bij een eetbuistoornis. Wel is duidelijk dat de gevolgen voor de gezondheid aanzienlijk zijn. Zonder hulp herstellen van een eetbuistoornis, is niet gemakkelijk. Toename van het gewicht doet de zelfwaardering verder afnemen, waardoor sombere gevoelens steeds meer voorkomen. Dit maakt kwetsbaarder voor nieuwe eetbuien en zo kan een vicieuze cirkel ontstaan. Zo word je steeds zwaarder en kun je uiteindelijk last krijgen van ernstig overgewicht (obesitas). Met een eetbuistoornis heb je dus zowel een eet- als een gewichtsprobleem. Gelukkig is herstel met de juiste hulpverlening wél mogelijk. Ook hier geldt, hoe sneller hulp wordt gezocht, des te groter de kans op herstel.

Signalen

• Je hebt, net als bij boulimia, eetbuien die je verborgen houdt voor anderen.
• Tijdens een eetbui eet je in korte tijd grote hoeveelheden, vaak calorierijk voedsel.
• Je hebt voorafgaand en tijdens een eetbui het gevoel dat je jezelf helemaal niet meer kunt beheersen. Je kunt niet meer stoppen met eten, ook al heb je geen trek meer.
• Je beleeft geen plezier aan het eten.
• Je hebt last van overgewicht.
• In de laatste zes maanden heb je gemiddeld twee keer per week een eetbui gehad.
• Je geeft erg veel geld uit aan voedingsmiddelen of steelt soms in de winkel.
• Als er niets anders in huis is, eet je wat je vinden kan, al is het bedorven of bevroren.
• Eetbuien geven je een somber en negatief gevoel, waardoor je meer gaat eten.
• Je schaamt je voor je eetgedrag, maar je hebt het gevoel er niets aan te kunnen doen.
• Met anderen eet je zo ‘normaal’ mogelijk.
• Alles draait om het eten.
• Je bent moe en lusteloos.

Wat is obesitas?
Obesitas wordt ook wel zwaarlijvigheid genoemd. Je hebt een ernstig overgewicht en dit heeft een nadelige invloed op je gezondheid. Obesitas is geen eetstoornis of ziekte. Het is een lichamelijke toestand, namelijk ernstig of zeer ernstig overgewicht. De letterlijke betekenis van het woord obesitas is 'veel eten'. Het is echter niet bekend wat de precieze oorzaak is van obesitas. Duidelijk is wel dat er meerdere factoren een rol spelen, waaronder erfelijke aanleg. We spreken van obesitas wanneer iemand een body mass index of BMI heeft van 30 of meer. Bij een BMI hoger dan 40 is er sprake van morbide obesitas. Aan obesitas kan een eetstoornis of eetprobleem ten grondslag liggen. De gevolgen van obestitas op psychologisch gebied zijn groter wanneer dit gepaard gaat met eetbuien. Mensen met obesitas in combinatie met eetbuien zijn vaker depressief. Obesitas zonder eetbuien lijkt niet tot meer of ernstiger psychologische problemen te leiden in vergelijking met niet-obese mensen. Het aantal gevallen van obesitas is de laatste jaren wereldwijd - ook in Nederland - explosief gestegen, zowel onder kinderen als volwassenen. Vanwege de gezondheidsrisico's die obesitas met zich meebrengt, is er voor deze aandoening steeds meer aandacht. Zo is obesitas opgenomen in de programma's van de World Health Organisation. Ook in Nederland is de overheid actief met het ontwikkelen en financieren van preventieprogramma's en voorlichtingscampagnes.

Oorzaak overgewicht
Obesitas ontstaat door een verstoorde energiebalans. Je krijgt meer energie binnen, dan dat je verbruikt. Dit kan komen door vaste gewoonten in het eet- en beweeggedrag. Maar obesitas is niet alleen het gevolg van teveel eten en te weinig beweging. Ook erfelijke factoren kunnen van invloed zijn of stofwisselingsziekten, zoals een te traag werkende schildklier.

Gevolgen eetbuistoornis
Een eetbuistoornis kan grote lichamelijke gevolgen hebben. Maar ook in je sociale leven kan deze eetstoornis je flink in de weg zitten.

Emotionele gevolgen

• Gevoelens van schaamte, waardoor je gaat liegen.
• Gevoelens van verdriet
• Door het geheim houden van de eetbuien, voel je je eenzaam; isolement
• Gevoel dat niemand je begrijpt
• Gevoel van afschuw naar jezelf en je lichaam, omdat je aan de eetbuien toegeeft.
• Depressieve gevoelens en stemmingswisselingen
• Concentratieproblemen

  Sociale gevolgen

• Je leven draait om eten, hierdoor lukken anderen zaken, als werk en studie niet goed meer.
• Je verwaarloost je vriendschappen en je relatie.
• Je hebt het gevoel dat je je problemen niet met anderen kunt delen.
• Geheimhouding en liegen kunnen ook tot spanningen en ruzies leiden.
• Problemen door geldgebrek (gaat op aan eten en laxeermiddelen) en wellicht zelfs stelen.
• Je hebt geen energie meer op erop uit te gaan.
• Door negatieve gevoelens over jezelf familie en vrienden vermijden.
• Zorgen maken of ze een relatie zullen krijgen of kunnen behouden
• Idee dat mensen hen aanstaren vanwege het overgewicht.

  Lichamelijke gevolgen

• Gewichtstoename
• Buikpijn
• Een uitgezette maag, waardoor het steeds langer duurt voor je een ‘vol’ gevoel hebt.
• Je maagwand kan scheuren door de grote hoeveelheden voedsel.
• Een tekort aan vitaminen en mineralen door eenzijdige voedselinname.
• Je natrium- kaliumhuishouding kan in de war raken, wat schadelijk kan zijn voor je hart en je nieren.
• Slechte conditie en vermoeidheid
• Je kunt last krijgen van suikerziekte (type 2).
• Een hoge bloeddruk.
• (te) hoog cholesterolgehalte.
• Vochtophoping in je benen (oedeem).

  Lichamelijke gevolgen bij obesitas (overgewicht)

• gewrichtsklachten
• kortademigheid; je hebt het snel benauwd
• hoge bloeddruk
• suikerziekte (diabetes, type 2). Dat kan weer leiden tot hart- en vaatziekten, of klachten aan ogen, nieren, zenuwen en voeten
• artrose
• kanker
• (lage) rugpijn
• spierpijn
• slaapstoornissen
• transpiratie

  Praktische gevolgen bij obesitas

• Reizen, bijvoorbeeld met het openbaar vervoer, kan lastig zijn.
• Het is lastig om passende kleding te vinden.
• Moeite met bukken.
• Bij sollicitaties kun je, hoe onterecht ook, wellicht benadeeld worden.
• Je kunt eerder arbeidsongeschikt raken.
• Soms moeilijkheden wanneer er smalle stoelen aanwezig zijn.